Nieuws 2
Parlementsverkiezingen in Matabeleland    
Door Klaartje Jaspers
overgenomen uit Afrikanieuws
 
In de buitenwijken van Bulawayo schuift een rij mensen langzaam in de richting van het stemlokaal. In het centrum fluiten alleen de vogels. Behalve een enkel telefoonhuis en een bakker is de stad gesloten. Wie goed zoekt vindt her en daar een verveelde krantenverkoper naast een stapel Chronicle’s. Behalve de koppen op de staatskrant geeft niets het gevoel dat dit de Grote dag is, de dag waarop je stem wordt gehoord. Dat geloven de meeste dan ook niet

Twee dagen eerder, een andere stad, een bierlokaal, een vol bierlokaal, -“” dat had je hier vlak voor de vorige verkiezingen nooit gezien, zegt en 48-jarige mecanicien: zeker niet met die jeugdgroepen, niemand durfde iets te zeggen. Mensen met het T-shirt van de andere partij werden in elkaar geslagen. Maar nu is het anders!” De man veert op. "We doen geen T-shirt meer aan om iemand te vleien, we zeggen niet zomaar op wie we gaan stemmen, maar we praten wel. ! Niemand die me nog de mond snoert, het heeft nu lang genoeg geduurd!”

Als Shona-man wordt de man geacht op stamgenoot M. te stemmen, maar wat hem betreft is de maat vol. Ik heb kinderen en een kleinzoon van  een maand en 7 dagen, zegt hij trots, hij heeft door wat wij wel eens vergeten: Hij huilt bij de een, hij  lacht bij de ander. Je kunt niet iedereen vertrouwen. Als een man iedere avond thuiskomt en zegt “morgen neem ik vlees mee”, hij komt de volgende dag weer, eet ’t laatste stukje vlees op en zegt weer “morgen neem ik vlees mee”, dan moet je je conclusies trekken. Het is tijd voor variatie, zijn kinderen kunnen niet leven van pap alleen.

Dat de Ndebele voor verandering stonden is een vertrouwd gegeven. Met de Shona vormen zij verreweg Zimbabwe’s twee grootste bevolkingsgroepen, het land grofweg in tweeen delend. Veel van de  bewoners van hun Matadeleland houden de president verantwoordelijk voor de moord op zo’n 30 duizend stamgenoten, de vooravond van de onafhankelijkheid in 1980.

Als hun 21 parlementszetels in handen van de oppositiepartij MDC zullen vallen zal dat niemand verbazen, maar daarmee haalt MDC haar 2/3 meerderheid nooit om M. naar huis te sturen bij lange na niet. Van mannen als de mecanicien moeten de veranderingsgezinden het hebben. Op een paar onafhankelijke parlementskandidaten na hebben  ze slechts de keus tussen M.’s Zanu PF en T.’s MDC. De keus voor de een, betekent een keus tegen de ander en andersom. 'T. heeft als vakbondsman altijd achter ons gestaan', zegt de mecanicien tussen twee slokken bier door, 'maar de oude man (M.) zei: "Als jullie denken dat je het zelf wel kunt zullen jullie binnenkort hagedissen eten " Nou, we zullen zien of het hagedissen worden'. Veel erger kan het toch niet worden, denken veel drinkematen. Het mealiemeel, Zimbabwe’s basisvoedsel, is al maanden op rantsoen.

“Stinkend rood mealiemeel eten we”, klaagt een jonge vader in VicFalls, ' Het is bedoeld als paardenvoer!' ls souvenirverkoper krijgt hij het geld voor voedsel nauwelijks bij elkaar. Een bezoek aan de lokale Spar, doorgaans een luxewinkel, illustreert zijn verhaal: eieren en groente zijn onbetaalbaar, suiker is er niet te koop. Om bij de kassa te kopen moet je je een weg  door de dranghekken zigzaggen. Het luxueuze vakantie paradijs aan de befaamde watervallen krijgt er een wrange bijsmaak.

'Ik ga op de oppositie stemmen, en de meeste mensen hier waarschijnlijk ook', zegt de verkoper, 'maar of we winnen…dat hangt van Harare af.' Harare: niet alleen het grootste conglomeraat van steedse kiezers, maar ook de stad waar de regering huist. Hoewel die volhoudt dat de verkiezingen vrij en eerlijk zullen verlopen hebben veel critici zich de afgelopen maanden druk gemaakt over de samenstelling van de kiesrol. Deze zou zo’n 800.000 spookstemmen bevatten en oppositiegezinde groepen bij voorbaat van deelname uitsluiten. Twee weken voor de verkiezingen bevestigde het hooggerechtshof dat Zimbabweanen in het buitenland niet mogen meedoen. Volgens de regering zijn de oneffenheden inmiddels van de rol gehaald en krijgt iedereen vandaag gelijke kansen. Het gebrek aan enthousiasme onder de kiezers in Matabeleland verraadt andere verwachtingen.
In de straten van Bulawayo fluiten alleen de vogels