Nieuws 2
overgenomen uit 
              Voor iedereen die iets met Afrika heeft 
‘Mugabe heeft veel geïnvesteerd in intimidatie’ Geplaatst op dinsdag 21 september 2010
Siebe Anbeek - Hivos.
De coalitieregering in Zimbabwe van president Robert Mugabe en ex-oppositieleider Morgan Tsvangirai vierde deze week haar tweejarige verjaardag. Veel reden om feest te vieren is er echter niet. Afspraken uit het akkoord worden niet nageleefd, intimidatie en geweld zijn beproefde middelen, zo ondervinden vooral critici.
Tergend langzaam ontworstelt Zimbabwe zich aan de ijzeren greep van Mugabe en zijn partij ZANU-PF. Jarenlang kampte het land met hyperinflatie, grote voedsel en energietekorten. Vorig jaar brak er een cholera-epidemie uit. In de loop der jaren ontvluchtten miljoenen Zimbabwanen hun land. Inmiddels is de economie gestabiliseerd, gaan kinderen terug naar school en worden hier en daar weer klinieken geopend.

'Als je kijkt naar de situatie waarin wij ons twee jaar geleden bevonden, is er veel verbeterd', zegt Irene Petras, directeur van Hivos partner ZLHR, een collectief van mensenrechtenadvocaten, tijdens een gesprek in Den Haag. 'Vooral op het gebied van scholing en gezondheidszorg hebben internationale non-gouvernementele organisaties ons enorm geholpen.'

Lang niet iedereen plukt echter de vruchten van de bescheiden successen. 'Het grootste deel van de bevolking is nog steeds straatarm en kan zich geen schoolgeld of medische zorg veroorloven', aldus McDonald Lewanika, coördinator van een koepelorganisatie van meer dan 350 burgerorganisaties. 'Zonder geld betekent economische stabiliteit weinig.'

Politieke moed
Dat de partijen van Mugabe en Tsvangirai het nu al twee jaar met elkaar uithouden is op zichzelf al winst te noemen, vinden Petras en Lewanika. Toch spuien ze veel kritiek op de nieuwe regering, die lang niet al haar beloften waarmaakt. Vooral de hervorming van de politie, justitie en het militaire apparaat gaat hen veel te langzaam. 'De politie beschermt lang niet iedereen en heeft een duidelijke politieke agenda', zegt Lewanika. 'Ook het leger en de rechterlijke macht zijn volledig gepolitiseerd en nog steeds zwaar op de hand van Mugabe.' Welwillende politici krijgen nauwelijks kans hervormingen door te voeren, zelfs binnen ZANU-PF. 'Er is veel politieke moed voor nodig, veel zittende politici zijn bang om hun macht te verliezen als politie, justitie en het leger gaan doen wat zij horen te doen', stelt advocaat Petras. Het gebrek aan verandering is voor een belangrijk deel te wijten aan de stromannen die Mugabe overal aan de top heeft geïnstalleerd.

Verkiezingen en diamanten
Een van de belangrijkste afspraken uit het coalitieakkoord was het organiseren van een referendum over een nieuwe grondwet en, daarop volgend, vrije verkiezingen in 2011. Of de twee volksraadplegingen op tijd zullen plaatsvinden is niet duidelijk. Volgens Petras geeft de regering veel wisselende signalen af: 'Ik heb soms de indruk dat Mugabe en Tsvangirai het op een akkoordje willen gooien en het referendum achterwege willen laten.' De verkiezingen gaan volgens haar wel door. 'Maar dat is vooral ingegeven door het feit dat ZANU-PF de partijkas flink heeft kunnen spekken met de verkoop van diamanten. Zo denken ze te kunnen winnen.'

De uiterst zwakke rechtstaat maakt het activisten als Petras en Lewanika niet gemakkelijk hun werk te doen. 'Steeds als het politieke proces stroef verloopt, nemen de intimidaties toe en worden er weer activisten gemolesteerd. Het gaat door fases', aldus Petras. 'Soms ben ik hele dagen bezig met het tegenhouden van onwettige detenties. Vaak worden de advocaten die mij daarbij helpen in elkaar geslagen of zelf opgesloten en moet ik dáár weer achteraan.' Ook McDonald Lewanika kent de verhalen: 'Af en toe laat Mugabe zijn tanden zien en probeert hij ons bang te maken. Het is voor hem een belangrijke strategie. Hij heeft veel geïnvesteerd in intimidatie'.