|
|
|
|
| Geografie | De bevolking | De overheid | Economie | Diversen |
| Achtergrond en
geschiedenis
Bron: o.a.ministerie van Buitenlandse zaken |
|
|
|
Links Robert Mugabe rechts: Morgan Tsvangirai |
||
| Zimbabwe | Geografie | |
| Oppervlakte: | 390.580 km² is 9,4 x Nederland | |
| Landsgrenzen: | totaal: 3.066 km grenslanden: Botswana 813 km, Mozambique 1.231 km, Zuid Afrika 225 km, Zambia 797 km | |
| Klimaat: | Subtropisch, regenseizoen van november tot maart | |
| Hoogste punt: | Inyangani 2.592 m | |
| Natuurlijke hulpbronnen: | kolen, chroom, asbest, goud, nikkel, koper, ijzererts, vanadium, lithium, tin, platinum | |
| Geïrrigeerd land: | 1.930 km² in 1993 | |
| Landgebruik: | landbouw grond: 7% weidegrond:13% bossen: 23% anders: 57% in 1993 | |
| Milieurampen: | bodemerosie; land verarming; water en luchtvervuiling; het zwarte neushoornbestand - eens de grootste van de wereld - wordt ernstig bedreigd door stropers. | |
| Milieuproblemen: | Terugkerende droogtes | |
| Zimbabwe | De bevolking | |
| Bevolkingsaantal: | 12.1 miljoen in 2002; dit getal kan ernstig worden beïnvloed als gevolg van de ziekte aids. | |
| Bevolkingsdichtheid: | 31 inwoners per km² in 2000 | |
| Leeftijdsopbouw: | 0-14 jaar: 38.68% - 15-64 jaar: 57.69% - 65 jaar en ouder: 3.63 % in 2001 | |
| Bevolkingsgroei: | 0.26% in 2001 Dit getal is beïnvloed ten gevolgen van de ziekte aids. | |
|
|
|
| Kinderen tot 5 jaar met ondergewicht: | 15% | |
| Drinkwater: | 86% van de mensen hebben toegang tot veilig drinkwater in 2000 | |
|
|
|
| Vruchtbaarheidcijfer: | 2.43 kinderen gemiddeld per vrouw in 2001 | |
| Verspreiding
van AIDS bij volwassenen:
|
|
|
| Etnische groepen: | Shona 71%, Ndebele 16%, anderen 11%, gemengd en Aziaten 1%, blanken minder dan 1% | |
| Religies: | Christenen (± 55%), verder voornamelijk inheemse godsdiensten | |
| Talen: | Engels, Shona, Ndebele | |
| Alfabetisme: | definitie:
Lezen en schrijven boven de leeftijd van 15 jaar totaal van de bevolking: 85% - mannen: 90 % - vrouwen: 80 % in 1995 |
|
| Zimbabwe | De overheid | |
| Naam van het land: | Republic of Zimbabwe; in het kort: Zimbabwe | |
| Type overheid: | Republiek | |
| Hoofdstad: | Harare | |
| Administratieve indeling: | 8 provincies en 2 steden* met een provinciale status; Bulawayo*, Harare*, Manicaland, Mashonaland Central, Mashonaland East, Mashonaland West, Masvingo, Matabeleland North, Matabeleland South, Midlands | |
| Onafhankelijk sinds: | 18 April 1980 van Verenigd Koninkrijk | |
| Nationale feestdag: | 18 april (Onafhankelijkheidsdag), 19 april (Defence Forces' National Day), 11 augustus, 12 augustus (Heroes' Day), 22 december (Unity Day) | |
| Grondwet: | Volgens
de grondwet van Zimbabwe staat de President aan het hoofd van de
regering en wordt deze gekozen voor een periode van 6 jaar middels vrije
verkiezingen; de eerstvolgende presidentiele verkiezingen zijn voorzien
in 2008. De grondwet voorziet in een onafhankelijk
rechtssysteem. Pogingen van de oppositie en aantal leden van de ZANU-PF
de grondwet op enkele punten te wijzigen en een limiet te stellen aan
het aantal termijnen dat een President mag aanblijven, werden
aanvankelijk als overbodig door de regering afgewezen. In 1999 is echter
toch, onder druk van de maatschappelijke ontwikkelingen, door de
regering een constitutionele herzieningscommissie ingesteld. Deze
bestond uit vertegenwoordigers van de regeringspartij en een aantal
groeperingen uit de samenleving. Deze commissie publiceerde op 1
december 1999 een nieuw grondwetsvoorstel waarin een van de hoofdpunten
een hernieuwde deling van de uitvoerende macht betrof via herstel van
het premierschap. Daarnaast werd voorgesteld de duur van het
Presidentschap (niet van de zittende president) te binden aan maximaal
twee termijnen van vijf jaar elk en de bevoegdheden van het Parlement te
versterken. Het nieuwe grondwetsvoorstel, met een door de President
toegevoegde clausule welke onteigening van grond zonder compensatie
mogelijk maakt, werd in februari 2000 per referendum aan de kiezers
voorgelegd. Ruim 55% van de kiezers wees het nieuwe grondwetsvoorstel
af, niet zozeer primair om inhoudelijke redenen doch vooral als protest
tegen het steeds autocratischer bewind van president Mugabe. |
|
| Rechtelijk systeem: | op basis van het Romeins-Nederlands recht en het Engelse rechtssysteem | |
| Stemrecht: | Vanaf 18 jaar | |
| Uitvoerende
macht:
|
|
|
| Wetgevende macht:
|
De wetgevende macht ligt bij het parlement dat bestaat uit de Nationale Vergadering, gekozen voor 6 jaar. De Nationale Vergadering heeft 120 direct gekozen leden, 8 gouverneurs, 10 traditionele leiders, 12 door de president aangestelde leden, een voorzitter en een Procureur-generaal. | |
Binnenlandse
situatie:
|
Sinds
het referendum in februari 2000 werd het land geconfronteerd met een
steeds heviger “campagne” van intimidatie en geweld in de aanloop naar
de parlementsverkiezingen van 24 en 25 juni. Dit speelde zich voornamelijk
af op het platteland waar de ZANU-PF traditioneel sterk is, was duidelijk
georchestreerd door het bewind, en richtte zich tegen (vermeende)
aanhangers van de in 1999 opgerichte oppositiepartij, de Movement for Democratic Change
(MDC)) onder leiding van de voormalige vakbondsleider
Morgan Tsvangirai. Tegelijkertijd werden door fanatieke aanhangers van de
regeringspartij een kleine duizend grote commerciële landbouwbedrijven
van voornamelijk blanke boeren, langdurig bezet. Deze zet, inspelend op
lang bestaande onvrede over uitblijven van een daadwerkelijke herverdeling
van grond onder de rurale zwarte bevolking, leek vooral ingegeven door
politieke redenen en als afleidingsmanoeuvre van de grote economische
problemen waarin het land momenteel verkeert als gevolg van het
(wan)beleid van de regering. De verkiezingen zelf verliepen niettemin kalm
en in het algemeen correct. De opkomst (ca 60%) was naar Zimbabwaanse
maatstaven zeer hoog. De MDC is met 57 zetels in het 150 zetels tellende
parlement vertegenwoordigd. De regeringspartij ZANU-PF verwierf 62 zetels.
De overige parlementsleden, op een onafhankelijk gekozen lid na, worden
door de president benoemd. De uitslag betekende een politieke aardverschuiving, al
behield de ZANU-PF haar meerderheid.
Sinds
de uitslag van het referendum en de parlementsverkiezingen in 2000 is de
politieke situatie in Zimbabwe verder verslechterd. Regeringspartij
ZANU-PF en President Mugabe in het bijzonder lijken bereid de economische
groei, het welzijn van de bevolking en het internationale aanzien van
Zimbabwe, op te offeren aan het behoud van de macht. Inzet was nu het
behalen van de winst van de Presidentsverkiezingen in 2002. De President
heeft alles in het werk gesteld om zich van herverkiezing te verzekeren;
geweld en intimidatie tegen oppositieleden, media en boeren en versneld
doorvoeren van restrictieve wetten, die vrijheid van meningsuiting,
persvrijheid, stemrecht en juridische bescherming inperken. Ook hebben
zich binnen de rechterlijke macht zorgwekkende ontwikkelingen voorgedaan.
Met het gedwongen aftreden van de Chief Justice en zijn vervanging door
een regeringsgezinde rechter, is de scheiding der machten een gevoelige
slag toegediend. Politie en andere ordehandhavers tonen zich vaak
weigerachtig of onmachtig om in te grijpen tegen intimidatie en geweld
door regeringsaanhangers tegen (vermeende) oppositie-supporters en
journalisten van Zimbabwe's onafhankelijke media. Internationaal
is er verschillend op de verkiezingsoverwinning van Mugabe gereageerd. De
VS, Europa, de Commonwealth en het SADC Parliamentary Forum hebben het
gehele verkiezingsproces alsmede de verkiezingsuitslag veroordeeld vanwege
het gebruikte geweld en de mensenrechtenschendingen die plaatsvonden. Veel
maar niet alle Afrikaanse landen en organisaties hebben positief
gereageerd op de overwinning van Mugabe. Op 17 maart is Mugabe als
President ingehuldigd. Europese ambassadeurs hebben bij deze gelegenheid
verstek laten gaan. De Commonwealth heeft besloten Zimbabwe voor één
jaar te schorsen. |
|
| Sociale situatie: |
Hoewel
de gezondheidsvoorzieningen sterk verbeterd zijn sinds de
onafhankelijkheid, zijn deze met name gecentraliseerd in de stedelijke
gebieden. Uitgaven aan de sector stegen van Z$ 60 miljoen in 1979, naar Z$
3,8 miljard in 1997/8. Het enorme aantal mensen dat aan AIDS lijdt,
verhoogt de druk op de gezondheidszorg. Naar schatting 80% van de
beschikbare bedden in ziekenhuizen wordt bezet door AIDS-patiënten.
Volgens de regering, die het probleem jarenlang negeerde, zijn er in
Zimbabwe ongeveer 1,5 miljoen mensen geïnfecteerd met het HIV-virus. In
1996 zijn 130.000 nieuwe gevallen van HIV-besmetting gemeld. Mede door het
enorme aantal sterfgevallen aan de gevolgen van AIDS, is de
levensverwachting teruggelopen van 61 jaar in 1990, naar 49 jaar in 1998.
Ook de economie ondervindt hier direct gevolgen van, aangezien juist de
economisch meest actieve groep wordt getroffen. Op
de universiteiten hebben verschillende problemen, zoals onder andere
toenemende inmenging door de overheid en verhoging van het collegegeld,
geleid tot enkele studentenprotesten. |
|
| Vertegenwoordiging van Nederland in Harare |
|
|
| Mensenrechten:
bron: ministerie van Buitenlandse zaken
|
|
|
|
||
| Zimbabwe | Economie | |
| Economie: | De macro-economische situatie is de sinds 1999 gestaag verslechterd. In 2001 was er een negatieve groei van zo'n 7%, werkloosheid van ruim 60% en hyperinflatie van maar liefst 109%. Invoering van prijscontroles op basisbehoeften midden-2001 bracht de economie daarbij een nieuwe slag toe, omdat bedrijven niet beneden de kostprijs kunnen produceren. De private sector is sterk verzwakt, veel bedrijven gaan over de kop. Tevens heeft President Mugabe het Enhanced Structural Adjustment Programme (ESAP) in niet mis te verstane bewoordingen publiekelijk afgewezen. Ook voortdurende deelname aan het Dem.Rep.Congo-conflict vormt een zware belasting voor de staatskas. Het Nederlandse bedrijfsleven maakt zware tijden door in Zimbabwe. Bijna alle bedrijven hebben grote problemen het hoofd boven water te houden. Nederlandse boeren wordt het werken en leven onmogelijk gemaakt, in weerwil van de Investerings Beschermings Overeenkomst (IBO). Uitbreidingsinvesteringen worden, op enige uitzonderingen na, niet meer gedaan; Nederlandse bloementelers worden nu gehinderd in hun exportactiviteiten. Dit alles heeft geleid tot stijging van de armoede; inmiddels leeft ruim 60% van de bevolking onder de armoedegrens. Vanwege natuurlijke oorzaken (overstromingen in sommige regio's, droogte in andere), maar vooral als gevolg van de politieke onrust (vele boeren hebben niet of minder kunnen aanplanten dan normaal), zijn voedseltekorten ontstaan en dreigt hongersnood. Ook het komende jaar zijn de vooruitzichten voor de armen somber. Volgens de begroting voor 2002 is het budget voor defensie en politie sterk toegenomen en het budget voor de sociale sectoren relatief sterk gedaald. Vermindering van donorsteun heeft negatieve consequenties voor onderwijs en gezondheidszorg. Algemeen punt van zorg is daarnaast de HIV/AIDS epidemie, die sterk blijkt te stijgen. Een kwart tot een derde van de volwassenen is HIV positief en het aantal aidswezen bedraagt nu al zo'n 700.000. De regering lijkt zich nog onvoldoende bewust van de enorme consequenties hiervan voor de toekomstige sociaal- economische ontwikkeling van het land en voor het functioneren van de overheid. | |
| Bruto Nationaal Product: | US $ 9,2 miljard in 2002 | |
| Groei BNP: | 8,6% in 2002 | |
| BNP per hoofd van de bevolking: | US$ 760 in 2002 volgens de Wereldbank | |
| Bevolking onder de armoedegrens: | 60% gegevens 2002 | |
| Inflatie van de consumptieartikelen: | 110 % in 2001; 55,7% in 2000; 58,1% in1999; 31,8% in 1998 | |
| Arbeidskrachten per sector: | Landbouw en visserij 28%, industrie 32%, handel en diensten 40% in 2000 | |
| Budget: |
|
|
| Industrie: | mijnbouw o.a. kolen, goud, koper, nikkel, tin, klei, staal, houtproducten, cement, chemicaliën, kunstmest, kleding en schoenen, voedsel en drankindustrie | |
| Groei industriële productie: | niet van toepassing | |
| Elektriciteitsproductie: | 5.78 miljard kWh in 1999 | |
| Bron van de elektriciteitsproductie: | fossiele brandstof: 69.98% waterkracht: 30.02% Voornamelijk gegenereerd door de Kariba dam in de Zambezi rivier en aangeschaft vanuit Zuid-Afrika | |
| Elektriciteitsconsumptie: | 6.939 miljard kWh in 1999 | |
| Landbouw producten: | maïs, katoen, tabak, meel, koffie, rietsuiker, pinda's; rundvee, schapen, gieten, varkens | |
| Export: | US $ 1,8 miljard in 2001 | |
| Export producten: | Tabak, goud, staalproducten, textiel | |
| Export - partners: | Verenigd Koninkrijk, Zuid Afrika, Japan, Duitsland, China | |
| Import: | US $ 1,5 miljard in 2001 | |
| Importgoederen: | Machines en transportmaterieel, fabrikaten, chemicaliën, petroleum producten en elektriciteit | |
| Import - partners: | Zuid Afrika, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, Duitsland, Mozambique | |
| Buitenlandse schuld: | US $ 5,5 miljard (2001) | |
| Economische hulp: | niet meer van toepassing | |
|
|
|
|
Het is ondoenlijk om de prijzen weer te geven in Zimbabwe gezien aangezien alles dagelijks wisselt. | |
| Zimbabwe | Diversen | |
| Internet landen code: | .zw | |
| Internet Providers: | 6 in 2001 | |
| Internet gebruikers: | 30.000 in 1999 | |
| Spoorwegen: | 3.077 km | |
| Wegen: | totaal:18.338 km geasfalteerd:8.692 km niet geasfalteerd: 9.646 km in '96 | |
| Waterwegen: | De Zambezi rivier is op sommige plaatsen bevaarbaar. | |
| Havens: | Zimbabwe ligt niet aan zee | |