|
|
gegevens |
| Geografie | De bevolking | De overheid | De economie | Diversen |
| Achtergrond en geschiedenis
Bron: o.a.ministerie van Buitenlandse zaken |
Over
de oorspronkelijke bewoners van Oeganda is weinig bekend. In de 18e
eeuw waren op het huidige Oegandese grondgebied twee etnische groepen
woonachtig; Bantu- volkeren in het zuiden en Nilotische volkeren in het
noorden. In het zuiden woonden voornamelijk landbouwers georganiseerd in
koninkrijken, waarvan Buganda het belangrijkste rijk was. De Niloten waren
voor het merendeel veehouders. Begin
19e eeuw vestigden zich enkele Arabische handelslieden
(slavenhandelaren) in het gebied, aangetrokken door ivoor en slaven. Aan
het einde van de 19e eeuw kwam Oeganda onder indirect Brits
bestuur en gedurende de eerste helft van de 20e eeuw werd een
klassieke koloniale economie ontwikkeld, met voornamelijk cash crops
(vooral koffie en katoen), aangevuld met gewassen voor lokale consumptie.
Doordat de Britten vanaf eind 19e eeuw veel Indiërs naar Oost-Afrika
haalden voor de aanleg van het Keniase en Oegandese spoorwegennet, groeide
de Aziatische bevolkingsgroep flink. Later zou deze groep veel
activiteiten binnen de commerciële en industriële sector in het land
beginnen. In
1962 werd Oeganda onafhankelijk van Groot-Brittannië. Oeganda zou in de
jaren na de onafhankelijkheid 8 regeringswisselingen kennen in 36 jaar,
waarvan enkele gepaard gingen met zeer veel geweld. De instabiliteit van
het land is door sommigen toegeschreven aan de enorme etnische
verscheidenheid die Oeganda kent. Andere verklaringen beroepen zich op de
grotere (militaire) machtspositie van het noorden. De
eerste regering van het onafhankelijke Oeganda werd formeel geleid door
president Mutesa (een voormalig koning van het zuidelijke Buganda), maar
de uitvoerende macht lag in werkelijkheid bij premier Milton Obote (een
Langi uit het noorden). In 1966 nam Obote met behulp van het leger de
macht over en benoemde zichzelf tot president. Protesten en geweld in
Buganda werden door het leger, onder leiding van generaal Idi Amin, met
harde hand onderdrukt. In 1971 volgde een nieuwe militaire coup, nu door
Amin. Zijn bewind genoot aanvankelijk de steun van de bevolking en de
massale deportatie van Aziaten uit het land werd door vele Afrikanen
toegejuicht. De populariteit van Amin nam echter snel af, net als zijn
greep op het volk, dat hij probeerde te verdelen door de etnische
tegenstellingen te benadrukken. Tijdens het gewelddadige bewind van Amin
vielen naar schatting enkele honderdduizenden doden. Door interventie van
Tanzania, dat het regime van Amin nooit erkend had, moest Amin het veld
ruimen. Hierna volgden twee korte regeerperiodes die geen stabiliteit in
het land brachten. Bij verkiezingen in 1980 kwam Obote opnieuw aan de
macht als leider van het Uganda National Liberation Front (UNLF). De
Uganda Patriotic Movement (UPM), later National Resistance Army (NRA),
onder leiding van Yoweri Museveni, koos ervoor als guerrillabeweging te
gaan opereren tegen het regime. Er brak weer een periode aan van zeer veel
geweldaardigheden en binnenlandse onrusten. Volgens de meeste bronnen
werden er door politie en leger zelfs meer slachtoffers gemaakt dan ten
tijde van het Amin-bewind, ca. 500.000. Conflicten tussen de verscheidene
etnische groepen in het leger leidden uiteindelijk tot het afzetten van
Obote in 1985. Onderhandelingen tussen de verschillende partijen onder
leiding van de Keniaanse president Moi, leidden tot niets en in januari
1986 greep de NRA de macht. Museveni werd de nieuwe president en vervult
nog immer die positie. |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Het wapen van Oeganda met de kraanvogel en de Uganda kob |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oeganda | Geografie | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Oppervlakte: | 236.000 km² 7 x Nederland | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Landsgrenzen: | Democratische Republiek van de Kongo 765 km, Kenia 933 km, Rwanda 169 km, Soedan 435 km, Tanzania 396 km | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Klimaat: | tropisch; regen met twee droge seizoenen: december tot februari en juni tot augustus; in het noordoosten droog, woestijnachtig | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Hoogste punt: | Margherita Peak op Mount Stanley 5.110 m | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Natuurlijke hulpbronnen: | Koper, kobalt, waterkracht, kalksteen, zout, te bebouwen grond | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Geïrrigeerd land: | 90² km in 1993 | |||||||||||||||||||||||||||||||
|
Ongeveer 30% van het Oegandese grondgebied is beschermd gebied. De (bevolkings)druk op deze gebieden is evenwel enorm. Als gevolg van (te) intensief gebruik neemt de vruchtbaarheid van de bodem in grote delen van het land snel af. Stropen vormt veelvuldig voor. | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Oeganda | De bevolking | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Bevolkingsaantal: | 23.985.712 - Dit getal kan ernstig worden beïnvloed ten gevolgen van de ziekte aids. | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Bevolkingsdichtheid: | 115 inwoners per km² | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Leeftijdsopbouw: | 0-14 jaar: - 15-64 jaar: 46.78% - 65 jaar en ouder: 2.14% in 2001 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Bevolkingsgroei: | 2,93 % | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Kindersterfte: |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Kinderen tot 5 jaar met ondergewicht: | 26% | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Drinkwater: | 50 % van de mensen hebben toegang tot veilig drinkwater | |||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Vruchtbaarheidcijfer: | gemiddeld 6,88 kinderen per vrouw in 2001 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Verspreiding van AIDS bij volwassenen: |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Etnische groepen: | Baganda 17%, Karamojong 12%, Basogo 8%, Iteso 8%, Langi 6%, Rwanda 6%, Bagisu 5%, Acholi 4%, Lugbara 4%, Bunyoro 3%, Batoro 3%, niet-Afrikanen (Europeanen, Aziaten, Arabieren) 1%, anderen 23% | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Religies: | Christendom (protestant 33%, katholiek 33%), inheemse godsdiensten 18%, Moslim 16% | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Talen: | Engels, Luganda, Swahili (vooral leger), meer dan 40 lokale talen | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Alfabetisme: | definitie:
Lezen en schrijven boven de leeftijd van 15 jaar totaal van de bevolking: 61,8% - mannen: 50,2% - vrouwen: 73.7% in 1995 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Oeganda | De overheid | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Naam van het land: | Republic of Uganda, kort Uganda | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Type overheid: | Republiek | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Hoofdstad: | Kampala | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Administratieve indeling: | 45 distrikten; Adjumani, Apac, Arua, Bugiri, Bundibugyo, Bushenyi, Busia, Gulu, Hoima, Iganga, Jinja, Kabale, Kabarole, Kalangala, Kampala, Kamuli, Kapchorwa, Kasese, Katakwi, Kibale, Kiboga, Kisoro, Kitgum, Kotido, Kumi, Lira, Luwero, Masaka, Masindi, Mbale, Mbarara, Moroto, Moyo, Mpigi, Mubende, Mukono, Nakasongola, Nebbi, Ntungamo, Pallisa, Rakai, Rukungiri, Sembabule, Soroti, Tororo | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Onafhankelijk sinds: | 9 oktober 1962 van Engeland | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Nationale feestdag: | Onafhankelijkheisdag, 9 oktober (1962) | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Grondwet: | Aangenomen op 8 oktober 1995 door de interim, 284-leden tellende Constituent Assembly. De grondwet werd bekrachtigd in oktober 1995 na een lange discussie onder alle geledingen van de samenleving van Oeganda | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Rechtelijk systeem: | gebaseerd op het Engelse recht en het gewoonte recht. | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Stemrecht: | Vanaf 18 jaar | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Uitvoerende macht: |
Yoweri Kaguta Museveni |
|||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wetgevende macht: |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Sociale situatie: |
Oeganda
is één van de armste landen ter wereld, hetgeen zich onder andere uit in
een groot gebrek aan sociale voorzieningen. Met het aantreden van Museveni
is echter wel het proces van toenemende verpaupering een halt toegeroepen.
Na vele jaren van achteruitgang gaat het met name sinds 1991 langzaam maar
zeker weer beter met het land. De volgende cijfers onderstrepen dit:
(gegevens van min van Buza)
De
regering heeft een sociaal beleid vastgelegd in een Poverty Eradication
Action Plan (PEAP). Met name op het terrein van Aids-bestrijding en
basisonderwijs is grote vooruitgang geboekt. Uganda was het eerste
Afrikaanse land waar de overheid een actief anti HIV/AIDS-beleid is gaan
voeren. Maar hoewel de resultaten zeer bemoedigend zijn (zie hierboven),
is de feitelijke situatie nog altijd schrijnend: 1,4 mln HIV-geïnfecteerden,
1,7 mln weeskinderen als gevolg van AIDS. Het aantal schoolgaande kinderen
is in de afgelopen vier jaren toegenomen van 2,5 mln tot ruim 6 mln.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vertegenwoordiging van Nederland in Kampala: |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Mensenrechten: |
Oeganda
kent een grote mate van persvrijheid en zeker in vergelijking met veel
andere Afrikaanse landen is de vrijheid van meningsuiting groot. Hoewel er
in het afgelopen jaar geen meldingen zijn geweest van politiek geïnspireerde
verdwijningen door leger of politie, worden individuele leden van beide
instanties nog wel regelmatig beschuldigd van buitenrechtelijke executies.
Het zelfde kan gezegd worden over het martelen van gevangenen. De
grondwet garandeert het recht van vereniging, niet gouvernementele
organisaties moeten zich echter wel laten registreren bij de Nongovernmental
Organization Board, een onderdeel van het ministerie van Binnenlandse
Zaken. De vrijheid van godsdienst wordt in het algemeen gerespecteerd. Aanvallen
van rebellengroeperingen in het noorden en westen van Oeganda leiden nog
steeds tot moorden, ontvoeringen en verkrachtingen van Oegandezen
woonachtig in deze streken. Het afgelopen jaar (2001) heeft wel een afname
in incidenten laten zien. |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oeganda | Economie | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Economie: |
Het
macro-economische beleid van de Oegandese overheid is solide en wordt
geprezen door de internationale donorgemeenschap. Het begrotingsproces is
transparant en de economische groei schommelt al enkele jaren rond de 6%.
De reële groei per capita bedraagt ca. 3%. Het inflatiecijfer is in 2001
onder de 5% gebleven. De Oegandese shilling is al enkele jaren zeer
waardevast , mede als gevolg van de omvangrijke buitenlandse hulp in harde
valuta. Een groot probleem voor de Oegandese overheid vormt voorts het gebrek aan eigen inkomsten. De overheidsinkomsten als percentage van het BBP bedragen nog geen 12%, hetgeen zelfs Afrikaanse perspectief uiterst mager is. Ca. vijftig procent van de overheidsuitgaven wordt gefinancierd met donorgelden. Deze invoer van harde valuta levert op haar beurt weer grote problemen op voor de exportpositie van Oeganda. Verhoging van de eigen belastinginkomsten staat weliswaar hoog op de agenda van de minister van Financiën maar blijkt in de praktijk moeilijk te realiseren. In
april 1998 bereikte Oeganda na zes jaar goed macro-economisch beleid, het
zogenaamde completion point onder het Highly Indebted Poor
Countries Initiative, dat een schuldverlichting ter waarde van US$ 650
miljoen met zich meebracht. In mei 2000, verkreeg Oeganda een additionele
schuldverlichting, die het totaal op US$ 2 miljard heeft gebracht, over
een periode van 26 jaar. Dit komt neer op een reductie van de Ugandese
schuld met 75%. |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Bruto Nationaal Product: | US $ 26.2 miljard in 2000 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Groei BNP: | 6% in 2000 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| BNP per hoofd van de bevolking: | US $ 320 in 1999 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Bevolking onder de armoedegrens: | 35 % in 2000 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Inflatie van de consumptieartikelen: | 6.5% in 2000 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Arbeidskrachten per sector: | landbouw 82%, industrie 5%, diensten 13% in 1999 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Budget: | inkomsten: $
959 miljoen uitgaven: $ 1.04 miljard, inclusief kapitaal uitgaven in 2000 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
suiker, brouwerij, tabak, katoen, cement | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Groei industriële productie: | 7% in 1999 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektriciteitsproductie: | 1.326 miljard kWh in 1999 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Bron van de elektriciteitsproductie: | fossiele brandstof: 0.98 % waterkracht: 99.02% in 1999 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektriciteitsconsumptie: | 1.06 miljard kWh in 1999 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Landbouw producten: | koffie, thee, tabak, katoen, aardappelen, vlees, geiten , melk, pluimvee | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Export: | US$ 366,6 miljoen in 2001 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Export producten: | Koffie, thee, goud en goudverbindingen, katoen, vis | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Export - partners: | Duitsland, Nederland, Verenigde Staten, Spanje, België | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Import: | US $ 1.262 miljoen in 2001 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Importgoederen: | Machines, voertuigen, petroleum, graan, medicijnen en farmaceutische producten, ijzer en staal | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Import - partners: | Kenya, Groot-Brittannië, India, Zuid-Afrika, Japan | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Buitenlandse schuld: | US $ 3,4 miljard in 2000 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Economische hulp: | US $ 1.4 miljard in 2000 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Geld: | New Shilling (NUSh) een Euro is 1650 NUSh per 06 - '02 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Prijzen | Klik hier voor de prijzen van het dagelijks onderhoud | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Oeganda | Diversen | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Internet landen code: | .ug | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Internet Providers: | 2 in 2000 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Internet gebruikers: | 25.000 in 2000 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Spoorwegen: | 1.241 km | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Wegen: | 27.000 km waarvan geasfalteerd: 1.800 km | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Waterwegen: | Lake Victoria, Lake Albert, Lake Kyoga, Lake George, Lake Edward, Victoria Nile, Albert Nile. Oeganda heeft geen verbinding met zee. | |||||||||||||||||||||||||||||||