| Achtergrond en
geschiedenis
Bron: o.a.ministerie
van Buitenlandse zaken
|
- De geschiedenis van Zuid-Afrika is
sterk beïnvloed door de aanwezigheid van zeer van elkaar
verschillende volken en culturen. De eersten die zich er vestigden,
waren leden van de zogenaamde Khoisantalengroep. Een klein aantal
leeft tegenwoordig nog in het westen van Zuid-Afrika. Pas later,
vanaf 300 jaar na Christus, trokken bantoetalen-sprekende volken het
gebied binnen vanuit centraal Afrika. Het merendeel van de zwarte
bevolking van het huidige Zuid-Afrika, onder andere Zoeloe-, Xhosa-,
Tswana- en Venda-sprekers, behoort tot deze groep en leeft met name
in het oosten en midden van het land.
- Hoewel Portugese ontdekkingsreizigers
al in de 16e eeuw de kust van Zuid-Afrika bereikt hadden,
waren de eerste Europeanen die zich in 1652 permanent vestigden in
Zuid-Afrika leden van de Verenigde Oost Indische Compagnie, onder
leiding van Jan van Riebeeck. Hun vestiging op Kaap de Goede Hoop
was aanvankelijk bedoeld als provisiestation op de handelsroute naar
het verre oosten. Al snel echter ontstonden bloeiende
boerenbedrijven en arriveerden er meer en meer Europeanen, niet
alleen uit Nederland, maar ook uit Duitsland, Frankrijk en
Groot-Brittannië. Mede door de grote invloed van de Britten in de
Kaapkolonie en Natal, trokken de “Boeren” halverwege de 19e
eeuw verder noordwaarts. Tijdens deze "Grote Trek", werden
verscheidene oorlogen gevoerd met de lokale bevolking, waarbij met
name de Zoeloe's veel weerstand boden. De ontdekking van diamanten
verslechterde de toch al stroeve relatie tussen de Britten en de
Boeren, en leidde uiteindelijk tot de Anglo-Boeren oorlogen aan het
eind van de 19e/ begin 20e eeuw. Toen de
Britten zegevierden werden de twee onafhankelijke Boerenstaten,
Transvaal en Oranjevrijstraat, samen met de Britse koloniën
ingelijfd bij het Britse rijk. In 1910 kreeg het gebied zelfbestuur
in de vorm van de Unie van Zuid-Afrika, waarbij alle politieke macht
bij blanken lag.
- In 1948 kwam de National Party
(NP) aan de macht, de start van het formele apartheidsbeleid, dat
nog strikter blanke overheersing voorstond en voor absolute
scheiding van rassen was. Begin jaren zestig werden het African
National Congress (ANC) en het Pan African Congress (PAC)
verboden en werden anti-apartheidsleiders zoals Nelson Mandela
gevangen gezet. In 1961 verklaarde de NP Zuid-Afrika tot
zelfstandige republiek om vervolgens een jaar later mede door
internationale protesten tegen het apartheidsbeleid, uit het Britse
gemenebest te stappen. Hoewel anti-apartheidsgroeperingen
ondergronds hun verzet doorzetten, en de spanningen voortdurend hoog
opliepen, werden er pas echte veranderingen doorgevoerd vanaf het
eind van de jaren tachtig, mede onder internationale druk. De
toenmalige president de Klerk hief het verbod op de anti-apartheidsbewegingen
op. Op 11 februari 1990 werd Nelson Mandela vrijgelaten. In de jaren
die volgden werd het apartheidsregime ontmanteld. In 1994, in de
eerste niet-raciale en democratische verkiezingen van het land, werd
Nelson Mandela tot president verkozen.
- President Mandela stond een beleid van
nationale verzoening voor en richtte daarom de Waarheidscommissie
ofwel The Truth and Reconciliation Commission (TRC) onder
leiding van aartsbisschop Desmond Tutu op. Het werk van de TRC werd
ondermeer bemoeilijkt door binnenlandse gewelddadigheden, die
overigens niet alleen politiek van aard zijn. Zuid-Afrika heeft
volgens de World Health Organisation, het hoogste aantal
moorden ter wereld en ook (roof-)overvallen en seksueel geweld zijn
aan de orde van de dag.
- Een ander probleem betreft de
onwennige relatie tussen de negen provinciebesturen en de federale
overheid. De provincies werden pas met de totstandkoming van de
nieuwe grondwet opgericht, en moeten in de praktijk nog een
duidelijke rol ontwikkelen
================================================================
De Zuid-Afrikaanse
regeringspartijANC dwong Mbeki in
het weekeinde van 20 september '08 tot aftreden vanwege zijn
rol bij de vervolging van zijn rivaal Zuma wegens corruptie.
In de televisietoespraak waarin hij zijn aftreden
aankondigde, ontkende Mbeki dat hij zich ooit met
beslissingen van het openbaar ministerie heeft bemoeid.
Mbeki volgde in 1999 Nelson Mandela op als president van
Zuid-Afrika. Eigenlijk zou de ambtstermijn nog doorlopen tot
aan volgend jaar. Het vervroegde vertrek wordt algemeen
gezien als vernedering voor Mbeki. Hij werd alom gezien als
een van de meest invloedrijke en respectvolle leiders van
Afrika.ANC-leider
Jacob Zuma suggereerde evenwel op een persconferentie dat de
tweede man van de partij, Kgalema Motlanthe, over de
benodigde kwaliteiten beschikt.
Zuma probeerde de
Zuid-Afrikanen gerust te stellen over de aanstaande
machtswisseling.
Op 22 september 2008
volgt Kgalema Motlanthe, de plaatsvervangende leider van het
ANC, Thabo Mbeki op als
president van Zuid-Afrika.
Op Zaterdag 9 mei 2009 is Jacob
Zuma officieel ingehuldigd als de 4de democratisch verkozen
president van Zuid-Afrika.
|
|
|
|
|
| Johannesburg |
 |
| Kaapstad |
 |
| Durban |
 |
|
 |
|
Jacob Zuma
12 April 1942 |
|
| Zuid
Afrika |
Geografie |
top
van de pagina
|
| Oppervlakte: |
1.221.038
km² (39 x Nederland) |
| Landsgrenzen:
|
- totaal: 4.750 km
- grenslanden: Botswana 1.840
km, Lesotho 909 km, Mozambique 491 km, Namibië 855 km, Swaziland
430 km, Zimbabwe 225 km, kust 2,798
km
|
| Klimaat: |
subtropisch aan de oostkust;
zonnige dagen en koele nachten; over
het algemeen droge winters |
| Hoogste punt: |
Njesuthi 3.408 m |
| Natuurlijke
hulpbronnen: |
goud, chroom, antimoon, kolen,
ijzer, mangaan, nikel, fosfaat, tin, uranium, edelstenen, diamanten,
platinum, koper, vanadium, zout, gas |
| Geïrrigeerd
land: |
12.700 km² |
|
Landgebruik:
|
landbouwgrond: 10% permanent landbouwgrond:
1% weidegrond: 67%
bossen: 7% anders:
15% in 1993 |
|
Milieuproblemen:
|
Terugkerende
droogtes |
| Zuid
Afrika |
De
bevolking |
top
van de pagina
|
| Bevolkingsaantal: |
43,8 miljoen in 2000
- Dit getal kan ernstig worden beïnvloed ten gevolgen van de
ziekte aids. |
| Bevolkingsdichtheid: |
36
inwoners per km² in 2000 |
| Leeftijdsopbouw: |
0-14
jaar:
32.01% - 15-64 jaar:
63.11
% - 65 jaar en ouder: 4.88
% in 2001 |
| Bevolkingsgroei: |
0.26% in 2001 Dit getal
is beïnvloed ten gevolgen van de
ziekte aids. |
| Kindersterfte:
|
- 60,33 doden op 1000 levend geborenen
gegevens van 2001
- In vergelijk met NL: 4,37
|
| Kinderen tot 5
jaar met ondergewicht: |
9
% |
| Drinkwater: |
86%
van de mensen hebben toegang tot veilig drinkwater in 2000 |
Levensverwachting:
|
- vrouwen 56,2 jaar – mannen
51,6 jaar; gegevens van 1999 Meest pessimistische
voorspelling: teruggang in de levensverwachting tot 40 jaar
|
| Vruchtbaarheidcijfer: |
2.43 kinderen gemiddeld
per vrouw in 2001 |
| Verspreiding
van AIDS bij volwassenen: |
- Uit
cijfers van het VN-programma voor HIV/Aids, blijkt dat 21,5
procent van de volwassen Zuid-Afrikanen HIV-positief is. (gegevens van
2006); aantal mensen met AIDS 4.4 miljoen
- aantal AIDS doden: 350.000
(gegevens van 2003)
|
| Etnische groepen: |
zwarten 75.2%, blanken 13.6%,
gemengd 8.6%, Aziaten 2.65% |
| Religies: |
Christenen
(80%), daarnaast aanhangers van hindoeïsme, islam, jodendom en inheemse
godsdiensten |
| Talen: |
Afrikaans,
Engels, Ndebele, Noord-Sotho, Zuid-Sotho, Swasi, Tonga, Rswana, Venda,
Xhosa, Zulu |
| Alfabetisme: |
definitie:
Lezen en schrijven boven de leeftijd van 15 jaar
totaal van de bevolking:
81.8% - mannen: 81.9
% - vrouwen:81.7 % in 1995 |
| Zuid
Afrika |
De
overheid |
top
van de pagina
|
| Naam van het
land: |
Republic of South Africa - de republiek van Zuid Afrika |
| Type overheid: |
Republiek |
| Hoofdstad: |
Pretoria,
tegenwoordig Tswane genaamd.
Kaapstad is het wetgevend
centrum en Bloemfontein het juridisch centrum |
| Administratieve
indeling: |
9 provincies; Eastern Cape, Free State, Gauteng, KwaZulu-Natal,
Mpumalanga, North-West, Northern Cape, Northern Province, Western
Cape |
| Onafhankelijk
sinds: |
31 mei 1910 van Engeland |
| Nationale
feestdag: |
Freedom Day, 27 april sinds
1994 |
| Grondwet:
|
De nieuwe grondwet van
Zuid-Afrika, gebaseerd op democratische en niet-raciale fundamenten werd
van kracht in 1994 (tot februari 1997 als interim grondwet). |
| Rechtelijk
systeem: |
op basis van het
Romeins-Nederlands recht en het Engelse rechtssysteem |
| Stemrecht: |
Vanaf
18 jaar |
| Uitvoerende
macht:
|
- De
uitvoerende macht ligt de President
Thabo Mbeki, die voor een periode van 5 jaar
door de National Assembly wordt gekozen en maximaal 2 termijnen
aanblijft. In april 2009 worden
er nieuwe verkiezingen gehouden
en zou Mbeki aftreden. Zie
verder boven: achtergrond en geschiedenis
|
| Wetgevende macht: |
De
wetgevende macht ligt bij het parlement, bestaande uit twee kamers; de
National Assembly (400 gekozen leden) en de National Council of Provinces
(90 leden).Deze worden gekozen voor periode van 5
jaar Parlementaire beslissingen worden doorgaans genomen bij
meerderheid, maar grondwetswijzigingen vereisen een twee-derde
meerderheid.
|
|
| Sociale
situatie: |
- Op het gebied van de primaire
gezondheidszorg is sprake van een redelijke uitbreiding. Er zijn
nieuwe klinieken gebouwd en bestaande klinieken verbeterd. Voor elke
Zuid-Afrikaan moet er uiteindelijk op zijn minst binnen een straal
van 10 km toegang zijn tot gezondheidszorg.
- Wat betreft het onderwijs valt er nog
veel werk te verrichten. De segregatie bestaat ondanks het
afschaffen van de apartheid in de praktijk nog steeds; er zijn rijke
witte scholen en arme zwarte scholen. Een in 1996 aangenomen
onderwijswet bepaalt de noodzaak van verbetering van de kansen in
het onderwijs van zwarte kinderen, verplicht onderwijs voor alle
kinderen van 7 tot 15 jaar en een maximaal aantal leerlingen van 40
per klas. Toch zijn er waarschijnlijk zo'n twee miljoen kinderen die
helemaal geen onderwijs volgen.
- De nasleep van het apartheidbeleid is
ook op de universiteiten nog voelbaar alhoewel de instroom van
niet-blanke studenten op voormalig blanke universiteiten toeneemt.
|
|
| Vertegenwoordiging
van Nederland in Pretoria |
- Chef de
Poste: Mw. Drs. M.L.A.C. van den Assum
- Adres:
825
Arcadia Street
Arcadia
Pretoria 0083
- Telefoon:
00-27-12-3443910 fax:
00-27-12-3439950
- e-mail: pre@minbuza.nl
- meer
details: bob.minbuza.nl/
|
|
| Mensenrechten:
bron: ministerie
van Buitenlandse zaken
|
- Met de installatie van de eerste
democratisch gekozen regering in 1994, werd ook de nieuwe, zeer
vooruitstrevende, grondwet geformuleerd die onder meer ziet op
respect voor de mensenrechten en discriminatie op grond van ras
verbiedt. Tevens werd de Waarheidscommissie onder leiding van
aartsbisschop Desmond Tutu gevraagd een rapport inzake schendingen
van de mensenrechten ten tijde van het apartheidsregime op te
stellen. Het rapport toont aan dat ernstige schendingen niet
alleen werden begaan door de apartheidsstaat, maar ook door
anti-apartheidsbewegingen als het ANC, PAC en Inkatha.
- Hoewel de grondwet mishandeling en
wrede, onmenselijke behandelingen verbiedt worden nog steeds
regelmatig gevallen bekend van martelen en straffen door de
politie. Ook politieke moorden en terechtstellingen zonder
rechtmatig proces komen nog voor. De overheid probeert zoveel
mogelijk dergelijke gevallen op te sporen en te bestraffen. Het in
april 1997 opgerichte Independent Complaints Directorate is
belast met het onderzoek naar sterfgevallen als gevolg van
politieoptredens. Gevangenissen in Zuid-Afrika voldoen aan de
minimale internationale eisen maar overbevolking is een
veelvoorkomend probleem. Aan (internationale)
mensenrechtenorganisaties wordt toestemming verleend gevangenissen
te bezoeken.
- De situatie voor vrouwen en kinderen
blijft een groot probleem. Er is heel veel (seksueel) geweld tegen
vrouwen en kinderen en ook de toename van kinderprostitutie is
zorgwekkend. Hoewel kinderarbeid onder de 15 jaar verboden is,
wordt geschat dat zeker 200.000 kinderen werken (exclusief
huishoudelijk werk).
- De Vluchtelingenwet uit 1998, die in
2000 van kracht werd, houdt asielzoekers het recht op onderwijs en
het recht op het zoeken van werk, zolang hen geen
vluchtelingenstatus is verleend. De Mensenrechtencommissie en het
non-gouvernementele Mensenrechtencomité legden mishandeling vast
van migranten en asielzoekers zonder papieren. Tevens worden
mensenrechtenadvocaten en leden van onderzoeksinstanties
regelmatig het slachtoffer van lijfelijk geweld geweld en
doodsbedreigingen.
|
- Zie
ook: Amnesty
International
|
|
|
| Zuid
Afrika |
Economie |
top
van de pagina
|
| Economie: |
- De economische politiek van
Zuid-Afrika wordt op hoofdlijnen bepaald door het beleidsdocument "Growth,
Employment and Redistribution: A Macroeconomic Strategy" (GEAR)
dat sinds juni 1996 van kracht is. GEAR benadrukt het belang van een
marktgerichte politiek. De particuliere sector moet de motor zijn
voor economische groei en werkgelegenheid en een prudent
begrotingsbeleid moet hiervoor de voorwaarden scheppen. Het
terugdringen van het begrotingstekort, verlaging van de collectieve
lastendruk en demping van de inflatie zouden beloond worden met het
aantrekken van buitenlandse investeringen, o.m. via (gedeeltelijke)
privatisering van overheidsbedrijven. De Zuid-Afrikaanse
concurrentiekracht moest een impuls krijgen door het verlagen van
tarifaire en non-tarifaire handelsbarrières en het verbeteren van
de scholing van personeel. De bevordering van de economische macht
van voorheen achtergestelde groepen in de samenleving (Black
Economic Empowerment) diende tegelijkertijd niet uit het oog
verloren te worden.
- De resultaten van GEAR zijn niet
onverdeeld positief. De regering heeft weten vast te houden aan een
deel van de gestelde doelen (m.n. de financieel-monetaire), doch
deze niet altijd in het zichzelf opgelegde tempo weten te behalen.
Het begrotingsbeleid is zeer succesvol, vooral dankzij de toegenomen
doeltreffendheid van de Zuid-Afrikaanse belastingwetgeving en van de
fiscale dienst
- Ondertussen is het aannemelijk dat de
regering de presentatie van de nieuwe begroting in februari 2002 zal
aangrijpen om een nieuwe consensus omtrent GEAR te scheppen. Deze
moet een uitweg bieden aan de gebleken dilemma’s: hoe de
uitvoeringscapaciteit van de overheid te verbeteren, vasthoudend aan
een succesvol begrotingsbeleid, daarbij het vertrouwen winnend van
buitenlandse investeerders en binnenlandse politieke vrienden.
|
|
| Bruto Nationaal
Product: |
US $
126,5 miljard in 2000; $ 113,5 miljard (schatting 2001) |
| Groei BNP: |
1,5% in
2001, 3,1% in 2000, 1,9% in 1999 |
| BNP per hoofd
van de bevolking: |
US $
3.045 in 1999; US$ 3.115 schatting 2000; US$ 2.579 schatting 2001 |
| Bevolking onder
de armoedegrens: |
50% in 2000 |
| Inflatie van de
consumptieartikelen: |
5.3% in 2000, |
| Arbeidskrachten
per sector: |
Landbouw 30%, industrie 25%, diensten 45% in 1999 |
| Budget: |
Inkomsten:
$ miljard
Uitgave: $ miljard, inclusief kapitaal
uitgaven in 1999 |
- Industrie:
|
Mijnbouw (werelds grootste
producent van platinum, goud, chroom), autoindustrie, metaalverwerking,
machines, textiel, ijzer en staall, chemicaliën kunstmest,
voedselverwerking |
| Groei industriële
productie: |
2.4% in 2000 |
| Elektriciteitsproductie: |
186.903 miljard
kWh in 1999 |
| Bron van de
elektriciteitsproductie: |
fossiele
brandstof: 92.74%; waterkracht: 0.39% atoomenergie: 6.87% |
| Elektriciteitsconsumptie: |
172.393 miljard
kWh in 1999 |
| Landbouw
producten: |
Mais, rietsuiker, fruit, groenten;
vlees, pluimvee, wol, wijn. |
| Export: |
US $ 31,434
miljard in 2001 |
| Export
producten: |
Metalen
en metaalproducten, goud, diamanten, machines en transportmaterieel |
| Export -
partners: |
Verenigde
Staten, Japan, Duitsland, Verenigd Koninkrijk, Italië |
| Import: |
US
$ 27,202 miljard in 2001 |
| Importgoederen: |
Machines
en transportmaterieel, mineralen, chemicaliën |
| Import -
partners: |
Verenigde
Staten, Duitsland, Verenigd Koninkrijk, andere EU-landen, Japan |
| Buitenlandse
schuld: |
US$ 25,4 miljard in 2001 |
| Economische
hulp: |
US
$ 676.3 miljoen in 1997 |
| Geld:
|
Zuid Afrikaanse Rand
1
€ =
9.95
Rand ; 1 Rnd = 0,10
€ per 04/'10 |
| Zuid
Afrika |
Diversen |
top
van de pagina
|
| Internet landen
code: |
.za |
| Internet
Providers: |
44 in 2000 |
| Internet
gebruikers: |
1.82 miljoen in 2000 |
| Spoorwegen: |
20.384 km |
| Wegen: |
358.596 km waarvan
59.753 km geasfalteerd
inclusief 1927 km snelweg |
| Waterwegen: |
geen |
| Havens: |
Cape Town, Durban, East London,
Mosselbaai, Port Elizabeth, Richards Bay, Saldanha |