Tunesië

gegevens

met actueel nieuws van januari 2011

 links

kaart en waypoints

nieuws en impressies
Algemene gegevens Staatkundige gegevens Demografie Economie
Ontwikkeling Binnenlandse politiek Buitenlands beleid

Mensenrechten

 

Geschiedenis De geschiedenis van Tunesië gaat ver terug. Volgens de overlevering werd in 814 vóór de jaartelling de stad Carthago door koningin Dido gesticht. Na in de loop der eeuwen respectievelijk door Phoeniciërs, Romeinen, Vandalen, Arabieren, Ottomanen en Fransen te zijn bestuurd werd Tunesië in 1956 onafhankelijk.

In de aanloop naar de onafhankelijkheid speelde de partij van Habib Bourgiba, de Neo-Destour (‘grondwet’) partij, een belangrijke rol. In 1957 werd Tunesië een republiek met Bourgiba als president. Hij zette een politiek in van secularisering en modernisering, vergelijkbaar met die van Atatürk in Turkije. Als gevolg van de moderniseringen groeide de Tunesische economie in hoog tempo en steeg het opleidingspeil van de bevolking aanzienlijk. Onder Bourgiba kreeg het landsbestuur autocratische trekken en onstond er een  situatie die leek op een éénpartijstaat. Bij opeenvolgende presidentsverkiezingen won Bourgiba als enige kandidaat de verkiezingen met percentages van rond de 99%.

In 1987 werd Bourgiba, die om gezondheidsredenen niet meer tot regeren in staat werd geacht, afgezet. Sinds 1987 is Zine Abdine Ben Ali president van Tunesië. Ben Ali zet in grote lijnen het door Bourgiba gevoerde beleid van moderniseringen voort. Dit heeft ertoe geleid dat Tunesië, zonder op olie-inkomsten of andere natuurlijke rijkdommen te kunnen bogen, één van de meest welvarende landen in de regio is geworden, met een grote middenklasse, waar de gelijke positie van de vrouw grondwettelijk is gewaarborgd.

De overheersende positie van de Rassemblement Constitutionel Démocratique (de nieuwe naam voor Neo Destour partij) in het openbare leven en het moderniseringstreven hadden al tijdens het bewind van Bourgiba tegenkrachten opgewekt. Deze werden gedragen door de islamitische En-Nahda (‘wedergeboorte’) beweging. Toen in 1989 Ben Ali presidents- en parlementsverkiezingen uitschreef waaraan voor het eerst meer partijen konden deelnemen vroeg En-Nahda geregistreerd te worden als politieke partij maar dit werd geweigerd wegens de religieuze grondslag van En-Nahda. De overige oppositiepartijen boycotten de verkiezingen. Bij de laatste presidentsverkiezingen in 1999 kreeg Ben Ali 99,4 % van de stemmen.

Verschillende malen bezochten wij Tunesië. In 1994 doorkruisten wij het land van het noorden tot de meest zuidelijke punt.

 

Habib Bourgiba

 

 

 

 

 

Nieuws bericht 17 januari 2011


Nu president Zine el-Abidine Ben Ali naar Saudi-Arabië is gevlucht, heerst vreugde én chaos in Tunesië. Er komt een regering van nationale eenheid, in afwachting van verkiezingen.

De Tunesische premier Mohamed Ghannouchi heeft aangekondigd dat vandaag een nieuwe regering zal worden gevormd. ‘Ze zal een nieuwe bladzijde beginnen in de geschiedenis van ons land', zei hij.

Ghannouchi heeft het afgelopen weekeinde gesprekken gevoerd met drie legale oppositiepartijen om een regering van nationale eenheid te vormen. Hij had daarvoor de opdracht gekregen van de parlementsvoorzitter Foued Mebazaa, die zaterdag de eed had afgelegd als interim-president.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, vraagt dat de nieuwe Tunesische regering brede politieke en economische hervormingen zou doorvoeren, zodat de problemen die aan de basis van de volksopstand lagen, worden opgelost. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken ontkende dat de gelekte diplomatieke e-mails vanuit de Amerikaanse ambassade in Tunis de opstand hadden veroorzaakt. Hij is van mening dat de Tunesische bevolking de situatie al kende voor de informatie door Wikileaks werd verspreid. ‘Tunesië is geen Wikirevolutie', zei hij.

Ondanks die politieke ontwikkeling bleef het onrustig in Tunesië. De chef van de presidentiële veiligheidsdiensten werd gearresteerd, op beschuldigingen van te complotteren tegen de staatsveiligheid en het organiseren van chaos, moord en plunderingen, zo meldde het staatspersagentschap TAP.

Op verschillende plaatsen in de hoofdstad Tunis vernietigden inwoners standbeelden en afbeeldingen van de gevluchte president Ben Ali.

Gisteren vonden in de hoofdstad Tunis op klaarlichte dag twee schietpartijen plaats, één in de buurt van het presidentieel paleis en één voor een gebouw van een oppositiepartij.

De Frans-Duitse fotograaf Lucas Dolega, 32 jaar oud, werd zwaar gewond door een traangasgranaat die door de Tunesische politie was afgevuurd.

Bij een brand in een strafinrichting in Monastir en bij een ontsnapping in een gevangenis in Mahdia kwamen tientallen gevangenen om het leven. Volgens een arts kostte de brand aan minstens 42 mensen het leven.

De plunderingen die ook het afgelopen weekend voortduurden, worden toegeschreven aan aanhangers van de verdreven president. Een neef van de Tunesische first lady, Leila Trabelsi van de in Tunesië gehate ‘Trabelsi-clan', is door een woedende manifestant neergestoken, en aan die verwondingen overleden. Het gaat om het eerste slachtoffer uit de rechtstreekse entourage van de president. In verschillende wijken hebben de burgers comités gevormd om de woningen te beschermen tegen plunderaars.

Ondertussen zijn de meeste toeristen uit Tunesië gerepatrieerd.

Analisten vrezen dat de rust niet zal terugkeren als de oppositiepartijen van mening zijn dat ze onvoldoende worden vertegenwoordigd in de nieuwe regering.

Twee partijen vragen al dat het oorspronkelijk voorstel om binnen de twee maanden nieuwe presidentsverkiezingen te organiseren, wordt aangepast, omdat ze te weinig tijd krijgen om zich op die verkiezingen voor te bereiden. Oppositieleider Najib Chebbi, één van de belangrijkste figuren uit de oppositie, stelt voor dat de verkiezingen binnen zes of zeven maanden worden gehouden, onder internationaal toezicht.

Bron: standaard.be

 
Algemene gegevens

top van de pagina
officiële naam al-Djoemhoerijja at-Toenisijja

Oppervlakte

164.150 km² (ongeveer 4x Nederland)

Hoofdstad

Tunis

Inwonertal

9,9 miljoen (2004)

Bevolkingsdichtheid

60 inwoners per km² (2004)

Godsdienst

99 % van de bevolking is moslim. De rest is christen of joods.

Taal

De officiële taal is Arabisch. Frans is de tweede taal.

Nationale feestdag(en)

20 maart, onafhankelijkheidsdag
Klimaat Noord- en oostkust: subtropisch klimaat
Binnenland: steppeklimaat
Uiterste zuiden: woestijnklimaat

Ambassade van Tunesië in Nederland

Gentsestraat 98  2587 HX Den Haag
tel: (+31)(0)70-3512251

 

Staatkundige gegevens

top van de pagina

Staatshoofd

President Zine al-Abedine Ben Ali (sinds 7 november 1987) gevlucht voor volksprotest op 24 januari 2011

Premier

Mohamed Ghannouchi

Minister van Buitenlandse Zaken

Abdelbaki Hermassi

Minister van Industrie en Energie

Fethi Merdassi

Staatsvorm

Republiek

Parlement

Eenkamerparlement met 182 leden.

 

Demografische gegevens

top van de pagina

Natuurlijke bevolkingsgroei

1 % (2001-2015)

Geboorten (per 1000 inwoners)

16,53 (2003, schatting CIA World Factbook)

Overlijdens (per 1000 inwoners)

5,02 (2003, schatting CIA World Factbook)

Levensverwachting

74,5 jaar (v), 70,5 jaar (m) (2001)

 

Economische gegevens 

top van de pagina

BBP

US$ 25,1 miljard (2003)

Economische groei

5,6 % (2003), 1,7 % (2002)

BBP per capita

US$ 2,535 (2004)

Inflatie

2,7 % (2003), 2,7 %  (2002)

Beroepsbevolking per sector

Landbouw en visserij 14,9%, industrie en nijverheid 20,1%, diensten 51,9% (2000)

Werkloosheid

14,3 % (2003, schatting CIA World Factbook)

Uitvoer

US$ 8 miljard (2003)

- belangrijke producten

Textiel, elektrische apparaten, olie en derivaten.

- belangrijkste partners

Frankrijk, Italië, Duitsland

Invoer

US$ 10,2 miljard (2003)

- belangrijke producten

Textiel, machines, elektrische apparaten.

- belangrijkste partners

Frankrijk, Italië, Duitsland

Valuta

Tunesische dinar (TD) (1 TD = 1000 millimes)

Buitenlandse schuld

US$ 14,2 miljard (2003, schatting EIU)

Debt-service ratio

15,7 % (2003, schatting EIU)

Saldo handelsbalans

US$ -/- 2,2 miljard (2003)

Lopende rekening betalingsbalans

US$ -/- 746,2 miljoen (2003)

 

Ontwikkelingsrelevante indicatoren 

top van de pagina

Groeisectoren

Dienstensector, communicatie, verwerkende industrie, toerisme

Energiesituatie

Beperkte olie –en gasvoorraden; import van gas is nodig.

Human development index

0,740 (2001, 91e plaats)

Human poverty index

19,9 % (2001, 37e plaats)

Gender-related development index

0,727 (2001, 76e plaats)

% inwoners die de leeftijd van 40 niet haalt

4,9 % (2000-2005)

Alfabetisering (% 15 jr. en ouder)

61,9 % (v) – 82,3 % (m) (2001)

% mensen met toegang tot veilig drinkwater

80 % (2000)

% mensen met toegang tot betaalbare essentiële medicijnen

50-79 % (1999)

% kinderen tot 5 jaar met ondergewicht

4% (1995-2001)

 

Binnenlandse politiek

top van de pagina
President Ben Ali heeft sinds zijn aantreden in 1987 een aantal hervormingen doorgevoerd die het land een vorm van meerpartijen-democratie gaf. Hervormingen in het kiesstelsel hebben ertoe geleid dat de oppositie inmiddels op gecontroleerde wijze in het parlement is vertegenwoordigd, zij het vooralsnog slechts met 34 van de 182 zetels. Er zijn zes erkende oppositiepartijen die echter geen van alle een nationale aanhang van betekenis hebben. De ‘Mouvement des Démocrates Socialistes’ (MDS) is de grootste.
De econoom Mohamed Ghannouchi is de zittende premier. De verdere modernisering van de economie heeft de hoogste prioriteit. Speciale aandacht in de komende jaren zal uitgaan naar  privatisering, het aantrekken van buitenlandse investeringen en het terugdringen van de werkloosheid. Habib Ben Yahia, die korte tijd minister van Defensie was, is thans weer minister van Buitenlandse Zaken, in welke hoedanigheid hij in de jaren ‘90 veel aanzien verwierf. Het land kende korte tijd een minister voor de mensenrechten. In 2003 werd deze functie opgeheven. Hiervoor in de plaats kwam een coördinator voor de mensenrechten die is ondergebracht in het ministerie van Justitie.
Zie Nieuwsbericht van 17 januari 2011
Zine al-Abedine Ben Ali
afgezet op 16 januari 2011
In 2004 zijn opnieuw presidentsverkiezingen uitgeschreven. Een grondwetswijziging maakte de weg vrij voor een vierde ambtstermijn van Ben Ali die zich inmiddels verkiesbaar heeft gesteld.
klik hier voor de verkiezinguitslag van 24 oktober 2004

 

Mensenrechten

top van de pagina
De sociaal-economische situatie in Tunesië is goed, zeker in vergelijking met andere landen in de regio. Er is een sociaal bestel dat een redelijke mate van zekerheid waarborgt. Wat betreft de burgerlijke vrijheden schiet Tunesië nog duidelijk te kort. Vrijheid van meningsuiting, van vereniging en van vergadering liggen aan banden en er is een zekere intolerantie tegenover dissidenten. Een aantal leden van de En-Nahda beweging bevindt zich al sinds de jaren ’90 in de gevangenis Buitenlandse kranten verschijnen wel in Tunesië maar worden regelmatig gecensureerd. In juli 2003 werd in de kieswet het verbod opgenomen via de buitenlandse media voorkeuren uit te spreken voor enige partij of kandidaat.

 

Buitenlands beleid en veiligheidsbeleid

top van de pagina
Tunesië is een van de oudste externe partners van de EU en het eerste land dat een Euromediterraan associatieverdrag met de EU sloot. De associatie met de EU, die in 2008 een vrijhandelszone moet brengen, is een belangrijke peiler van het Tunesisch buitenlandbeleid.

Men voelt zich in Tunesië sterke verbonden met Arabische staten. Deze oriëntatie vertaalt zich in een actief lidmaatschap van de Arabische Liga waarvan Tunesië in 2004 het voorzitterschap overneemt. Tunesië bood jarenlang de PLO onderdak na zijn verbanning uit Libanon. Tunesië is voorts een pleitbezorger voor regionale samenwerking en integratie. Het heeft zich over de jaren heen ingespannen de Union du Maghreb Arabe (UMA), een samenwerkingsverband van Algerije, Libië, Marokko, Mauritanië en Tunesië, tot een succes te maken. Tunesië neemt bovendien actief deel aan het ‘Agadir-proces’, dat een  vrijhandelszone moet brengen tussen Tunesië, Jordanië, Marokko en Egypte.

Tunesië staat vierkant achter de strijd tegen het internationale terrorisme. Op 11 april 2002 vielen bij een aanslag op een joodse synagoge op het toeristische eiland Djerbah 21 doden, waaronder 16 Duitse toeristen.

Tunesië neemt deel aan activiteiten die de NAVO en de OVSE ontplooien voor mediterrane staten. Onder het NAVO Mediterrane Dialoog programma vinden regelmatig consultaties met partners als Tunesië plaats en kan Tunesië kiezen deel te nemen aan een  programma van seminars en opleidingen.