Ethiopië en Eritrea stevenen in hoog
tempo af op een nieuwe oorlog. Van 1998 tot 2000 voerden de twee
kemphanen al een oorlog waarbij 70.000 mensen om het leven
kwamen.
De opbouw van troepen aan weerszijden van de
omstreden grens tussen Ethiopië en Eritrea heeft ,,alarmerende
aantallen'' bereikt, waarschuwt het onderzoeksinstituut
International Crisis Group (ICG) deze week. In de afgelopen
maanden heeft Ethiopië 100.000 militairen en groot materieel
naar de grens gestuurd. Aan de Eritrese kant staan 120.000
militairen met zwaar geschut klaar om de oorlog te hervatten.
De reden voor de troepenopbouw is dat de landen het nog steeds
steeds niet eens zijn over het verloop van de duizend kilometer
lange grens. Toen de VN-grenscommissie in 2002 met haar
uitspraak kwam, legde Ethiopië zich daar niet bij neer.
Symbolisch voor het geschilpunt is het bezit van het dorpje
Badme, een kleine nederzetting eigenlijk, die nu in handen is
van Ethiopië, maar die de grenscommissie aan Eritrea toedicht.
De breedte van de bufferzone - 25 kilometer - is bedoeld om te
voorkomen dat beide landen elkaar gaan beschieten. Eritrea is
die zone echter binnengedrongen uit onvrede met het uitblijven
van de terugtrekking van Ethiopische troepen. In de bufferzone
zouden zich 4000 Eritrese militairen hebben ingegraven met zwaar
geschut. Op enkele punten staan de legers nu op een afstand van
slechts zeventig meter van elkaar.
Ontwrichting
,,Het risico dat Ethiopië en Eritrea hun oorlog in de komende
weken hervatten, is zeer reëel'', schrijft de ICG. ,,De opbouw
van troepen langs de grens is alarmerend. Als de gevechten
eenmaal starten, is er geen zicht op een snelle militaire
oplossing. Vijandelijkheden zullen waarschijnlijk leiden tot een
langdurig conflict op Eritrees grondgebied, toenemende
destabilisering in Ethiopië en een dramatische humanitaire
crisis.,,
Volgens de ICG ligt hervatting van de oorlog zo voor de hand dat
alleen snel diplomatiek ingrijpen van de VN en de Verenigde
Staten nieuwe gevechten nog kunnen voorkomen.
Eritrea werd in 1993 onafhankelijk van Ethiopië na een dertig
jaar durende burgeroorlog. De onafhankelijkheid van Eritrea
beroofde Ethiopië van zijn enige zeehaven, de stad Assab die in
Eritrea ligt. Leden van de elite die Ethiopië bestuurt, zien
bezit van die haven nog steeds als historisch en juridisch recht
van Ethiopië.
De recente onafhankelijkheidsstrijd verklaart tevens waarom
Eritrea nog steeds een overdreven groot leger op de been heeft.
Het land is straatarm met een slecht draaiende economie.
Bovendien heeft het krap vijf miljoen inwoners tegenover 81
miljoen Ethiopiërs. Ethiopië is ook straatarm, maar de
economie groeit de afgelopen jaren met 9 procent per jaar.
Eritrea is geen democratisch land en Ethiopië heeft een zeer
slecht functionerende democratie.
De dienst wordt uitgemaakt door kleine elites, die op eigen
houtje beslissen. Dat gebrek aan transparantie was er de oorzaak
van dat de wereld in 1998 verrast werd door een grootschalige
grensoorlog.
Twee fronten
Beide landen zijn al betrokken in een indirecte oorlog in Somalië.
Daar helpt Ethiopië met duizenden militairen de
overgangsregering tegen de islamitische opstandelingen. Eritrea
steunt volgens een VN-onderzoek de islamitische strijders met
wapens en verschaft onderdak aan hun leiders in Asmara.
Bovendien financieren en bewapenen beide regimes rebellengroepen
in elkaars landen.
Bij een eventuele hervatting van de oorlog, zal Eritrea volgens
de ICG doorgaan met het destabiliseren van Ethiopië door
militaire steun aan oppositiegroepen. Dan wordt Ethiopië immers
gedwongen zijn grote leger op meerdere fronten in te zetten.
Juridisch gezien staat Eritrea in zijn recht als het gaat om het
grensconflict. Maar de Eritrese regering heeft zich, onder meer
door de wijze waarop zij in eigen land oppositie en christenen
onderdrukt, onmogelijk gemaakt in de internationale gemeenschap.
De ICG waarschuwt er daarom voor dat de regering van Ethiopië
er vanuit gaat dat een aanval op Eritrea oogluikend zal worden
toegestaan door de Amerikanen.
