Ethiopië
gegevens
|
|
Ethiopië gegevens |
| Geografie | De bevolking | De overheid | Economie | Diversen |
| Ethiopië | Introductie |
De geschiedenis:
|
De Ethiopische beschaving vindt haar oorsprong in het rijk van Axum. Dit rijk kwam in de derde eeuw voor Christus tot bloei en heeft tien eeuwen stand gehouden. Rond 330 n.C. kregen Syrische monniken invloed op het hof van Axum. Zo deed het christendom dat uitgroeide tot Ethiopische orthodoxie, zijn intrede in deze handelsnatie. Zie ook: Ethiopië Nieuws In de zevende eeuw veroverden moslims grote delen van de Hoorn van Afrika. Zij stichtten vele havensteden (o.a. Berbera, Mogadishu en Mombasa) en sloten zo het rijk van Axum in. Vluchtende Afars van het rijk van Axum trokken zuidwaarts en brachten het christendom weer tot grote bloei. Zij bouwden de rotskerken van Lalibela. Yekuno-Amlak greep de macht in 1268. Hij beweerde af te stammen van de bijbelse koningin van Sheba. Tot 1855 bestond het huidige Ethiopië uit christelijke en islamitische staatjes die regelmatig aangevallen werden door Oromo's, Afars en Somali's. In 1855 riep de christelijke edelman (Ras) Kassa zichzelf uit tot keizer Tewodros. Hij delfde het onderspit tegen de Britten, die trachtten het gebied rond het Suez-kanaal te beheren. De opening van dit kanaal in 1869 leidde tot een run op de Rode Zeekusten door de Britten (Aden), Italië (Assab en later Eritrea) en Frankrijk (Djibouti). De nieuwe Ethiopische machthebber Menelik sloot in 1896 een verdrag met Italië (het Verdrag van Wichale), waarover al spoedig onenigheid ontstond. Zijn (Afrikaans) leger versloeg de Italianen, tot ontsteltenis van Europa. Italië behield Eritrea. De Ethiopisch-Eritrese grens werd vastgelegd. Dit belette Menelik niet gebieden in het oosten, zuiden en westen te veroveren. In 1887 werd Addis Abeba ('Nieuwe Bloem'), de nieuwe hoofdstad van Ethiopië. Na zijn dood in 1908 werd Menelik opgevolgd door zijn dochter Zawditu onder regentschap van eerst Ras Tefema en later Ras Tafari. In 1930 werd Ras Tafari tot keizer Haile Selassie gekroond (hij beweerde afstammeling van koning Salomon te zijn, hetgeen jarenlang was vastgelegd in artikel 1 van de grondwet van Ethiopië). Zijn regeerperiode tot 1974 werd van 1935 tot 1941 onderbroken door Mussolini. In 1962 annexeerde Ethiopië Eritrea, waarna de bloedige Eritrese afscheidingsoorlog begon. Ook in Ethiopië groeide de ontevredenheid, o.a. door de verdeel- en heerspolitiek en het slechte beleid na de grote droogte van 1973. Dit mondde in 1974 uit in studentenprotesten en een succesvolle legercoup. De militaire Derg-regering oefende een terreurbewind uit. Dit heeft vele honderd-duizenden slachtoffers gekost en was aanleiding voor zowel Tigrayers als Oromo's hun eigen bevrijdingsoorlog aan te vangen. De leider van de Derg, kolonel Mengistu Haile Mariam, kreeg steun van de Sovjet-Unie toen de Somalische President Siad Barre met steun van de VS de Ogaden-woestijn trachtte te veroveren. Het einde van de Sovjet-Unie en de Eritrese militaire successen braken het Dergbewind op. Het Tigrayse People's Liberation Front (TPLF) trok in mei 1991 Addis Abeba binnen. Deze beweging vormde een coalitie met andere verzetsgroepen, genoemd de Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front. Enkele andere verzetsbewegingen, zoals het Oromian Liberation Front (OLF), maakten aanvankelijk deel uit van deze coalitie. De EPDRF regeert sinds 1991 in Ethiopië.
|
|
keizer Haile Selassie
|
||
| Ethiopië | Geografie | |
| Oppervlakte: | 1.127.127 miljoen km² = 34 x Nederland | |
| Landsgrenzen: | totaal: 5.311 km Landen: Djibouti 337 km, Eritrea 912 km, Kenia 830 km, Somalië 1.626 km, Soedan 1.606 km | |
| Klimaat: | Heet en droog in de laaglanden, koel en vochtig in de hooglanden. | |
| Hoogste punt: | Ras Dejen 4.620 m | |
| Natuurlijke hulpbronnen: | kleine hoeveelheid goud, platinum, koper, potash, gas, waterkracht | |
| Land gebruik: | landbouwgrond: 12% permanent landbouwgrond: 1% permanent weideland: 40% bos: 25% anders: 22% | |
| Geïrrigeerd land: | 1.900 km² in 1993 | |
| Natuur rampen: | geologische activiteit Great Rift Valley is oorzaak van aardbevingen, vulkanische erupties; terugkerende droogtes | |
|
|
|
| Ethiopië | De bevolking | |
| Bevolkingsaantal: | 65.891.874 inwoners - Dit getal kan ernstig worden beïnvloed ten gevolgen van AIDS | |
| Bevolkingsdichtheid: | 56 inwoners per km² (2000) | |
| Leeftijdsopbouw: | 0-14 jaar: 41.95% - 15-64 jaar: 55.26% - 65 jaar en ouder: 2.79% in 2001 | |
| Bevolkingsgroei: | 2,6% in 2001 | |
| Kindersterfte: |
|
|
| Kinderen tot 5 jaar met ondergewicht: | 47% in 2000 | |
| Drinkwater: | 34% van de mensen hebben toegang tot veilig drinkwater in 1999 | |
|
|
|
| Vruchtbaarheidcijfer: | gemiddeld 7 kinderen per vrouw in 2001 | |
| Verspreiding van AIDS bij volwassenen: | 10.63% - aantal mensen met AIDS 3 miljoen; aantal AIDS doden: 280.000 gegevens van 1999 | |
| Etnische groepen: | Oromo 40%, Amhara en Tigre 32%, Sidamo 9%, Shankella 6%, Somali 6%, Afar 4%, Gurage 2%, anderen 1% | |
| Religies: | Islam 45%, Ethiopisch Orthodox 35%, overig Christelijk 10%, animistische godsdiensten 10% | |
| Talen: | Er zijn meer dan 70 talen met meer dan 200 dialecten. De meest gesproken talen zijn Amhaars, Tigrinya, Afar, Somali en Oromya. | |
| Alfabetisme: | definitie:
Lezen en schrijven boven de leeftijd van 15 jaar totaal van de bevolking: 35.5% - mannen: 45.5% - vrouwen: 25,3 % in 1995 |
|
| Ethiopië | De overheid | |
| Naam van het land: | Ityop'iya
Federalawi Demokrasiyawi Ripeblik korte vorm: Ityop'iya |
|
| Type overheid: | Federale republiek | |
| Hoofdstad: | Addis Abeba | |
| Administratieve
indeling:
|
Ethiopië bestaat uit elf bestuurlijke regio's, te weten Tigre, Afar, Amhara, Oromia, Somalia, Gambela, Beni Shangul, Gumuz, de twee stadsregio's Harar en Addis Abeba en de Southern Ethiopian People's Regions, welke bestaat uit meerdere sub-regio's bevolkt door diverse volken. De regio's hebben een redelijke mate van autonomie, maar de bestuurlijke capaciteit is nog zwak. Ook in de regio's is het bestuur grotendeels in handen van EPDRF-leden. De regio's hebben een etnische en linguïstische basis; men spreekt derhalve van "nationaliteiten". | |
| Onafhankelijk sinds: | Het oudste onafhankelijk land in Afrika en een van de oudste in de wereld; tenminste 2000 jaar oud. | |
| Nationale feestdag: | Nationaliteitsdag; omverwerping van het regime van MENGISTU regime op 28 mei 1991 | |
| Grondwet: | geratificeerd in december 1994; effectief op 22 augustus 1995 | |
| Stemrecht: | Vanaf 18 jaar | |
|
|
|
|
||
| Wetgevende macht: |
|
|
| Buitenlands Beleid: | Het buitenlands beleid van Ethiopië wordt volledig bepaald door het grensconflict met Eritrea, dat in mei 1998 uitbrak. In de staakt-het-vuren overeenkomst van mei 2000 verzochten beide landen de VN toe te zien op de uitvoering van de wapenstilstand. Deze voorziet in de vorming van een gedemilitariseerde bufferzone, de ‘Temporary Security Zone’ (TSZ). Een ‘monitoring mission’ (UNMEE: United Nations Mission in Ethiopia and Eritrea) zal erop toezien dat op de grond een gunstig klimaat wordt geschapen voor het vredesproces. Aan deze missie hebben van december 2000 t/m 11 juni jl. ca.1100 Nederlandse militairen deelgenomen. Op 12 december 2000 hebben beide partijen een vredesovereenkomst getekend. Daarnaast zijn de partijen overeengekomen voor twee centrale twistpunten, te weten demarcatie van de grens en compensatie (exclusief directe oorlogsschade), twee onafhankelijke internationale commissies op te richten. Deze commissies zijn in Den Haag gevestigd en functioneren volgens de ‘Optional Rules’ van het Permanent Hof van Arbritrage. Het conflict tussen Ethiopië en Eritrea heeft repercussies voor de stabiliteit in de gehele Hoorn, o.a. omdat Eritrea Ethiopische oppositiegroepen als het Oromo Liberation Front (OLF) zou steunen, die opereren in de grensgebieden met Somalië en Kenia. | |
|
|
|
Mensenrechten:
|
Het huidige bewind heeft een betere reputatie op mensenrechtengebied dan het (voorgaande) Derg-regime. De mensenrechtensituatie is desondanks een punt van zorg. Zo werd een vakbondsleider in het voorjaar van 1997 onder verdachte omstandigheden door de politie doodgeschoten. Andere oppositie- en vakbondsleiders zitten gevangen of zijn gevlucht. De processen tegen Derg-aanhangers verlopen traag. | |
| Ethiopië | Economie | |
| Economie: |
|
|
|
|
||
| Bruto Nationaal Product: | $45,6 miljard in 2000 | |
| Groei BNP: | 2% in 2000 | |
| BNP per hoofd van de bevolking: | $ 600 in 2000 | |
| Bevolking onder de armoedegrens: | 42% in 1992 | |
| Inflatie van de consumptieartikelen: | 5% in 2000 | |
| Arbeidskrachten per sector: | landbouw en veehouderij 80%, overheid en diensten 12%, industrie en constructie 8% | |
| Arbeidskrachten: | miljoen in 1998 | |
| Budget: | inkomsten:
$ 1 miljard, uitgaven: $ 1.48 miljard, inclusief kapitaal uitgaven in 2000 |
|
|
|
|
| Elektriciteitsproductie: | 1.625 kWh in 1999 | |
| Bron van de elektriciteitsproductie: | waterkracht: 96.92% fossiele brandstof:3.08% in 1999 | |
| Elektriciteitsconsumptie: | 1.511 kWh in 1999 | |
| Landbouw producten: | Koffie, qat, oliehoudende zaden, rietsuiker, aardappelen, vee, schapen, geiten | |
| Export: | $ 450 miljoen officiële schatting in 2000 | |
| Export producten: | Koffie, qat, oliehoudende zaden, goud, leerproducten | |
| Export - partners: | Duitsland 16%, Japan 13%, Djibouti 10%, Saudi-Arabië 7% in 1999 | |
| Import: | $ 1.675 miljard in 2000 | |
| Importgoederen: | Industriële en elektrische machinerieën, gemotoriseerde voertuigen, metaalproducten | |
| Import - partners: | Saudi Arabië 28%, Italië 10%, Rusland 7%, VS 6% in 1999 | |
| Buitenlandse schuld: | $ 5,5 miljard in 1999 | |
| Economische hulp: | $ 367 miljoen in 1996 | |
| Geld: | Birr; geldcode:ETB; een euro = 105254 Birr - een Birr = 0,095 euro per 1/6 '04 | |
| Ethiopië | Diversen | |
| Internet landen code: | .et | |
| Internet Providers: | 1 in 2000 | |
| Internet gebruikers: | 7.200 in 1999 | |
| Spoorwegen: | 681 km | |
| Wegen: | 24.145 km waarvan 3.290 km geasfalteerd | |
| Havens: | Ethiopië is geheel omsloten door land. Er was een overeenkomst met Eritrea voor het gebruik van de havens van Assab en Massawa; sinds het grens conflict met Eritrea is dit niet meer mogelijk. Ethiopië gebruikt nu de haven van Djibouti voor de invoer van bijna alle goederen. | |
| Aids in Ethiopië:
|
|
|
